Altı kaplama
Hangi kaplama, hangi iş için
Doğru kaplama parçanın malzemesine, çalışacağı ortama, sonrasında boya görüp görmeyeceğine ve ölçü toleransına bağlıdır. Aşağıdaki altı seçenekten hangisinin doğru olduğunu birlikte kararlaştırırız.
Kaplama hatları
Altı kaplama türü
Alkali Askı Çinko
Kalınlık dağılımı en düzgün çinko 5–15 µmAsitli Çinko
Parlak yüzey, hızlı büyüyen kaplama 1,5–5 g/m²Çinko Fosfat
Boya öncesi tutunma katmanı 15–25 g/m²Mangan Siyah Fosfat
Sürtünen parçalarda yağ tutan yüzey 5–15 µmÇinko Siyah
Siyah görünüm ve çinko koruması 10–20 µm nikel + 0,3 µm kromNikel-Krom
Sert, parlak ve aşınmaya dayanıklıYanlış seçilen kaplama, kaplama yapılmamasından daha maliyetlidir.
Parça hem kaplama parasını yer hem de sahada tutmaz. Doğrusunu baştan seçmek en ucuz adımdır.
Karşılaştırma
Kaplama türlerinin karşılaştırması
Tablo genel bir yön gösterir; kesin karar parça incelenerek verilir.
| Kaplama | Asıl işi | Yaygın aralık | Görünüm | Sonrasında boya |
|---|---|---|---|---|
| Alkali Askı Çinko | Korozyon koruması | 8–25 µm | Mat gümüş, pasivasyona göre mavi veya sarı | Gerekmez |
| Asitli Çinko | Korozyon koruması | 5–15 µm | Parlak gümüş | Gerekmez |
| Çinko Fosfat | Boya tutunması | 1,5–5 g/m² | Açık gri, ince kristal | Şart |
| Mangan Siyah Fosfat | Sürtünme ve yağ tutma | 15–25 g/m² | Koyu gri–siyah, mat | Gerekmez, yağlanır |
| Çinko Siyah | Koruma ve siyah görünüm | 5–15 µm | Siyah, yarı mat | Gerekmez |
| Nikel-Krom | Sertlik ve parlaklık | 10–20 µm nikel + 0,3 µm krom | Ayna parlaklığı | Gerekmez |
Kalınlık sütunu sektörde yaygın olan aralıktır, size verilecek söz değildir; parçanızın değeri geometrisine ve varsa şartnamenize göre teklifte yazılır. Çinko kalınlıkları sektörde ISO 2081'e göre Zn 5, Zn 8, Zn 12, Zn 15, Zn 20, Zn 25 diye anılır; sayı mikron cinsinden en az yerel kalınlıktır — parçanın herhangi bir noktasında ölçülen en düşük değer, ortalama değil. Fosfat kaplamalar mikronla değil birim alandaki ağırlıkla (g/m²) ölçülür — bu, kristal yapıdan kaynaklanan bir ölçüm biçimidir.
Karar
Kaplama seçim kriterleri
Aşağıdaki sıra çoğu parçayı doğru yere götürür. Emin olamadığınız yerde bize sormanız en hızlısı.
Parça sonradan boyanacak mı?
Boyanacak parçalarda genellikle çinko fosfat uygulanır. Fosfat tabakası boyanın tutunması için gereken pürüzü ve kimyasal zemini verir. Boyasız bir korumaya çinko fosfat tek başına yetmez, o ayrı bir iştir.
Yüzey başka bir parçaya sürtecek mi?
Dişli, mil, kam ve kızak gibi alıştırma yapan yüzeylerde mangan siyah fosfat tercih edilir. Gözenekli yapısı yağı tutar, ilk çalışma saatlerindeki sürtünmeyi ve sıcak kapmayı düşürür.
Parça görünüyor mu, rengi önemli mi?
Siyah yüzey isteniyorsa çinko siyah, parlak ve sert yüzey isteniyorsa nikel-krom uygulanır. Görünmeyen parçada renge para vermenin anlamı yok, korumaya vermek daha doğru.
Parçanın girintisi, deliği, köşesi çok mu?
Girinti ve delik sayısı fazlaysa alkali askı çinko uygundur; alkali banyo kalınlığı girintilere daha eşit taşır. Parça düz ve basit geometrideyse asitli çinko hem daha hızlı hem daha parlak sonuç verir.
Çinkonun üstündeki görünmez kat
Pasivasyonun işlevi
Çinko çeliği koruyan bir tabakadır ama kendisi de oksitlenir. Yüzeyde beliren beyazımsı toz — sektörde beyaz pas denir — çinkonun kendi paslanmasıdır, altındaki çelik hâlâ sağlamdır. Pasivasyon bu ilk oksitlenmeyi geciktiren ince bir kimyasal filmdir.
Aynı kalınlıkta iki çinko kaplama, pasivasyonu farklıysa tuzlu sis testinde bambaşka saatler verir. Yani korozyon dayanımı tek başına mikronla anlaşılmaz; kalınlık ve pasivasyon birlikte okunur.
Pasivasyonun rengi de bir bilgidir: şeffaf-mavi, sarı, siyah ve zeytuni tonlar farklı işlemlerin sonucudur. Renk çoğu zaman dayanım hakkında fikir verir ama tek başına kanıt değildir; kanıt ölçümdür.
Otomotiv ve elektronik şartnameleri günümüzde altı değerlikli krom içeren pasivasyonu kısıtlar. Parçanız böyle bir şartnameye bağlıysa bunu baştan bildirin, işlem ona göre planlansın.
Katman sırası
Kaplama tek katman değil
Parçanın üstünde üst üste iki iş var. Biri korumayı taşır, diğeri o korumayı ilk oksitlenmeye karşı geciktirir. Kaydırdıkça ayrılıyor.
- 01Çelik parça Kaplama öncesi yüzey. Buradaki çizik ve pürüz kaplamayla kapanmaz; temizlik ve aktivasyon bu yüzden var.
- 02Çinko katmanı Korozyon korumasını taşıyan katman. 5 ile 25 mikron arasında çalışıyoruz; hangi kalınlığın doğru olduğunu parçaya göre birlikte belirleriz.
- 03Pasivasyon filmi Çinkonun üstündeki ince kimyasal film; ilk oksitlenmeyi geciktirir. Üç değerlikli krom (Cr+3) pasivasyon kullanıyoruz; mavi ve sarı renk veriyoruz.
Ölçek
Kaplama kalınlıklarının ölçeği
Mikron soyut bir birimdir. Aşağıdaki cetvel kaplama kalınlıklarını gündelik kalınlıkların yanına koyuyor. Kaydırdıkça çubuklar açılır. Bir insan saçı yaklaşık 70 mikron; en kalın çinko kaplama (25 µm) bile onun üçte biri kadardır.
EKSEN 0 – 100 µm ARASIDIR · ARALIKLAR SEKTÖRDE YAYGIN OLANDIR
Uygun kaplamayı birlikte belirleyelim
Sorun değil. Parçanın fotoğrafını ve nerede çalışacağını gönderin, doğru kaplamayı biz söyleyelim.